راهی بزن که آهی بر ساز آن توان زد

پست شده بوسیله مدیر سایت در تاریخ سه شنبه, 1 اردیبهشت, 1394 / بدون نظر

راهی بزن که آهی بر ساز آن توان زد//شعری بخوان که با او رطل گران توان زد
بر آستان جانان گر سر توان نهادن//گلبانگ سربلندی بر آسمان توان زد
قد خمیده ما سهلت نماید اما//بر چشم دشمنان تیر از این کمان توان زد
در خانقه نگنجد اسرار عشقبازی//جام می مغانه هم با مغان توان زد
درویش را نباشد برگ سرای سلطان//ماییم و کهنه دلقی کتش در آن توان زد
اهل نظر دو عالم در یک نظر ببازند//عشق است و داو اول بر نقد جان توان زد
گر دولت وصالت خواهد دری گشودن//سرها بدین تخیل بر آستان توان زد
عشق و شباب و رندی مجموعه مراد است//چون جمع شد معانی گوی بیان توان زد
شد رهزن سلامت زلف تو وین عجب نیست//گر راه زن تو باشی صد کاروان توان زد
حافظ به حق قرآن کز شید و زرق بازآی//باشد که گوی عیشی در این جهان توان زد

معانی لغات:

راه : آهنگ، مقام .

ساز: آلت موسیقی ، آهنگ.

بر ساز آن: همساز و هم نواي آن ، بر طبق آهنگ آن .

گلبانگ:   آواز خوش كه صوفيان به هنگام روشن كردن چراغ دسته جمعي  مي خوانند ، آواز بلند و رسايي كه معركه گيران  به كمك ضربِ نقاره در معر كه مي خوانند .

گلبانگِ سر بلندی : آوازه افتخار ( حافظ وموسیقی )

سهل: بي مقدار ، حقير .

خانقه: خانقاه ، محل اجتماع  صوفيان و جايي كه در آن  خان طعام بگسترانند و دوريشان صرف ومراسم خود را اجرا نمايند .

جام مي مغانه: جام شراب  همانند جام شراب مغان كه لبريز از مي است ، كنايه از جام شراب بزرگ.

برگ: ساز وبرگ ، اسباب ، دستگاه.

دلق : جامه مرقّع صوفيان ، خرقه پشمينه، جامه يي كه صوفيان روي همه لباسها مي پوشيدند .

اهل نظر:  نظر بازان، صاحب نظران ، عرفا و مشايخ صوفيه نگاه كردن به جمال زيبا اعم از زن يا مرد جوان را كه مظهر جمال غيبي مي دانسته اند به شرط آنكه از روي شهوت نباشد مباح مي دانسته اند.

در يك نظر: در يك نگاه، در نگاه اول ، فقط با يك نگاه.

داو: نوبت در بازي نرد .

داوِ اوّل: نوبت اول ازاصطلاحات بازي نرد كه حريف با داو اولين شرط بازي را دو برابر مي كند. توضيحاً اين كلمه از دَوّ و از مصدر دويدن  گرفته شده و منظور سرعت دادن به بازي است در بردو باخت .

نقد:  پول نقد، زر و سيم و سكه رايج .

نقد جان: ( اضافه تشبيهي ) جان   به نقد  تشبيه شده  و بر سر آن بازي و معامله مي شود.

گردولت وصالت : اگر بركت ديدارتو، به يمن ديدار تو.

سر زدن :  كنايه از بي خبرو  بي اجازه قبلي به جايي رفتن و يا سر بر زمين آستانه زدن .

مراد: آرزو ، خواسته.

معاني : جمع معني ،  مفاهيم ، علم معاني وآن علمي است كه به كمك آن به بررسي كيفيت كلام پرداخته  مي شود چه نظم و چه نثر ( علم معاني بيان) .

بيان: آشكار ، هويدا ، علم بيان وآن علمي است كه به كمك آن در معاني  مختلف يك كلمه بحث مي شود . گاه يك كلمه در معناي حقيقي خود به كار گرفته مي شود . گاه از  راه كنايه ، استعاره، تشبيه مقصود خود را مي فهماند  و علم معاني از بيان از علوم وابسته به شعر وادب به حسب مي آيد.

شيد: فريب ، ريا زرق، تزوير.

معانی ابیات غزل:

(1) ( ای مطرب ) آهنگی بنواز که بتوان هماهنگ با آن آهی از دل برکشید و شعری بخوان که بتوان با آن جام بزرگی از شراب را سرکشید.

(2) اگر بتوان سر بر درگاه و حریم خانه معشوق نهاد می توان بانگ پیروزی و افتخار را سر داده به گوش آسمان رسانید.

(3) قد خم شده ما در نظر تو بی مقدار و حقیر می نماید ( در حالی که ) از این کمان منحنی می توان تیر بر چشم دشمن زد.

(4) خانقاه جایی نیست که اسرار عشقبازی در آن بگنجد و به بیرون درز نکند . جام شراب مغانه را باید با مغان نوشید.

( 5) درویش را ساز و برگ مناسبی برای (رفتن به) سرای سلطان نیست ما فقط یک خرقه کهنه داریم که به درد آتش زدن می خورد.

(6) نظر بازان صاحب نظر، دنیا و آخرت را در همان نگاه اول می بازند . این کار عشق است و در اولین فرصت مناسب می توان بر  روی موجودی بی جان شرط بندی کرد

(7) اگر نعمت وصال او بخواهد بر روی ما، دری بگشاید با این چنین خیالی می توان سرها براین آستانه سائید .

( 8) عشق و جوانی ووارستگی مجموعه خواهشها و آرزوهای انسان است . هر گاه این معانی و مفاهیم دست به دست هم بدهند می توان از آن خبر خوش آن را بازگو کرد.

(9) زلف تو سلامتی  و آسایش خیال را برهم ریخت و جای تعجب نیست که اگر تو ، راهزن این راه باشی می توانی راه سلامتی صد چنین کاروانی را قطع کنی .

(10) حافظ ، تورا به قرآن قسم می دهم کگه از فریب و ریا کاری دست بردار تا دریای که در پهنه این جهان گوی عیش و خویش را می توانی زد
منبع: مستانه دات آی آر- جلالیان دات آی آر


دسته بندی شده در : فال روزانه
برچسب ها در :
پست مشابه :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب