بانو، قبل از تاریخ باستان شناسی و ایزد بانوان

پست شده بوسیله مدیر سایت در تاریخ شنبه, 29 اسفند, 1394 / بدون نظر
بانوی ایرانی

بانوی ایرانی در دوران مادها

ایرانیان در هزاره ی نخست پیش از میلاد ایزد بانو “آناهیتا” را مقدس دانسته، می ستودند و او را الهه ی آب ها، ایزد بانوی مادر و الهه ی حاصل خیزی و باروری می شمردند. مجسمه ها و نقش های بسیاری از این بانو بر جای مانده است که حکایت از پرستش او در معابد، پیش از پیدایش زرتشت دارد. آناهیتا در آیین مزدایی نیز مورد احترام و تقدیس بود و در کنار میترا ( ایزد بانوی مهر ) قرار داشت. بازمانده ی پرستش این ایزد بانوی ایرانی را در معبد استخر پارس و در مهبد آناهیتا در کنگاور کرمانشاه می توان یافت. بخشی از اوستای موجود، در توصیف اوست. پرستش و ستایش آناهیتا در روزگار هخامنشی و اشکانی نیز همچنان ادامه یافت و همواره در نزد ایرانیان، ایزد بانوی عتیق تطهیر آب های پاکیزه و زایش پاک بود.

بانوی ایرانی در دوران هخامنشی

نقش اجتماعی زنان در دوره هخامنشی اندکی تغییر کرد، زیرا دیگر جامعه از حالت پیشین خود درآمده، تحولات عظیم سیاسی و اجتماعی را پشت سر گذاشته بود. بدیهی است که وظایف زنان در این دوران محدودتر شد، اما نفوذ آنان در امور سیاسی و فرهنگی همچنان باقی ماند. بیشتر ازدواج ها در دوران اقتدار هخامنشی جنبه ی سیاسی داشت و بدین طریق بود که زنان در حیطه ی نفوذ فرمانروایان پارسی در می آمدند.

در این دوران، جامعه ی زرتشتی از خود آثار آیینی و اجتماعی کاملی برجای گذاشت و چهره ی آرمانی زن را در چنین جامعه ای قواعد و هنجارهای اجتماعی مشخصی را مطرح می کرد که در چارچوب آن، زن به عنوان انسان زاینده می توانست زنده بماند، آبستن شود و فرزند خود را به دنیا آورد و پروش دهد.

بانوی ایرانی در دوران اشکانی

در دوره اشکانی و در میان نجبا، طبقه ی اشراف همچون خاندان سلطنتی، چند همسری متداول بود. اما تنها یک زن حفظ کانون خانوادگی را بر عهده داشت. این بانو می توانست در صورت نارضایتی از همسر طلاق گیرد. در طبقات پایین جامعه رسم تعدد زوجات متداول نبود، زیرا مردم به سنت های گذشته خو گرفته بودند. مرد نمی توانست همسر خود را به آسانی طلاق دهد. در این دوره نشانه هایی از اقتدار زن و شرکت در حکومت بازمانده است.

بانوی ایرانی در دوران ساسانی

در دوران ساسانی، زنان در جامعه و خانواده پایگاه های مختلف داشتند و حقوق آنان در این دوره قابل توجه بود. زن حق مالکیت داشت و می توانست مقیم فرزند خود باشد و از بد رفتاری شوهر به دادگاه شکایت برد. در موقع طلاق، رضایت طرفین شرط اساسی بود.

در این دوره زن می توانست در اموال شوهر خود شریک باشد و حق مالکیت او محفوظ مانده بود و در اموال شوهر حق تصرف داشت. اختیار دختر به دست پدر و پس از او به دست برادر بود و بی رضایت او، ازدواجش، قانونی نبود.

با این حال زن با بهره مندی از حق مالکیت و دارایی و یا به کار گرفتن استعداد و شایستگی خویش می توانست اقتدار خود را بازیابد و از امتیازات اجتماعی بهره مند شود.

برخی از زنان دوره ی ساسانی حتی به مقام فرمانروایی دست یافتند. زنان بلند پایه ای چون دینگ، شاپور دختک، پوراندخت و آذرمیدخت که در شمار بانوان پر آوازه و قدرتمند این دوره اند.

منبع : پرتوی ایزدی بانو، جایگاه و مقام زن در ایران باستان/ نویسنده ایرج رامتین


دسته بندی شده در : جديدترين مطالب ,دسته متفرقه
برچسب ها در :
پست مشابه :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب