نقش اجتماعی زنان در دوران باستان ایران

پست شده بوسیله مدیر سایت در تاریخ شنبه, 29 اسفند, 1394 / بدون نظر
زنان ایران باستان

نقش اجتماعی زن در ایران، پیش از ورود آریاییان به این فلات گسترده، در آثار و بقایای روزگار باستان مشهود است. در حدود ده هزار سال پیش از میلاد مسیح در عصر شکارگری، نقش زن نگهبانی نگهداری فرزندان، آتش و احتمالا ابداع ابزار خانگی بوده است.

در هزاره ی هشتم پیش از میلاد که به دوران نوسنگی شهرت دارد، بومیان سرزمین ایران کم کم از زندگی غارنشینی به حیات کشاورزی روی آوردند.

در هزاره ی هفتم پیش از میلاد ایرانیان زندگی مدنی ساده ای را بنیان نهادند. در این دوران، زنان در امور مختلف چنان دخالت و سیطره داشتند که جنبه ی ایزد گونگی یافتند و نماد پرستش شدند و همچون ایزد بانو یا الهه ی مادر قداست یافتند. این ایزد بانو که نقش و خویشکاری اصلی اش، باروری بود، جلوه ی آسمانی برکت و بهره مندی از مواهب طبیعت به شمار می رفت و قرن ها مورد پرستش ایرانیان باستان بود.

شش هزار سال پیش از میلاد، نگاره ی ایزد بانویی در تپه ی سراب کرمانشاه مسیح کشف شده که نمایانگر پرستش الهه مادر، باروری و کشاورزی در آن دوره است. شواهد و مدارک به دست آمده نشان می دهد که نقوش مشابه آن در هزاره ی چهارم پیش از میلاد رو به فزونی نهاده است.

متعلق به هزاره ی پنجم پیش از میلاد در نگاره های به دست آمده از ایلام و دیگر مناطق سرزمین ایران به ویژه در نقوش روی مهرها، می توان نقش زن را در کار کوزه گری و سفال سازی مشاهده کرد. در این دوره، زن در زندگی اجتماعی حضور جدی داشت و در امور کشاورزی شرکت می کرد و وظیفه اش درو و گردآوری محصولات کشاورزی بود. علاوه بر این، در کشت نباتات نیز دخالت داشت. او در شناسایی گیاهان و ریشه های گیاهی، چه در پیشبرد کشاورزی و چه در امر پزشکی نقش اساسی بر عهده داشت.

از هزاره ی چهارم پیش از میلاد مهری به دست آمده که الهه ی روییدنی ها می نمایاند. چنان که از بدن او خوشه های گندم سرزده و پیش از پای او بره ای دیده می شود. در همین دوره نقش اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بانو در فلات ایران بسیار نمایان است. از این هزاره نیز مهره هایی کشف شده که زنان را در حالت نشسته به کار کوزه گری نشان می دهد. بر یکی از مهره های به دست آمده از شوش، تصویر زنی نقش بسته که حاکی از پایگاه اجتماعی اوست. وی بر تختی نشسته و با دوک نخ ریسی به کار مشغول است و زنی دیگر دو مشک در برابر دارد که مشغول تکان دادن آنهاست. برخی از این نقوش، زنان در حال خمیرگیری و پختن نان را نشان می دهد.

نگاره ی زنان در حال نواختن سازهایی همچون چنگ، طبل و تنبور، نشان دهنده ی نقش و پایگاه فرهنگی و هنری زنان در این هزاره است.

بانوان که در کشاورزی ابتکارات خود را بروز داده بودند، کم کم اهلی کردن حیوانات را به عهده گرفتند تا از آنان در امر تغذیه استفاده بکنند. ویل دورانت در این باره می گوید : “در اجتماعات ابتدایی، قسمت اعظم ترقیات اقتصادی به دست زنان اتفاق افتاده است، نه به دست مردان. در آن هنگام که قرن های متوالی، مردان دائما با طریقه های کهن خود به شکار اشتغال داشتند. زن در اطراف کلبه، زراعت را ترقی می داد و هزاران هنر خانگی را ایجاد می کرد که هر یک روزی پایه ی صنایع بسیار مهمی شده است.”

منبع : پرتوی ایزدی بانو، جایگاه و مقام زن در ایران باستان/ نویسنده ایرج رامتین


دسته بندی شده در : دسته متفرقه
پست مشابه :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب