ساقی بیا که شد قدح لاله پر ز می

پست شده بوسیله مدیر سایت در تاریخ چهارشنبه, 1 اردیبهشت, 1395 / بدون نظر
Hafez2

ساقی بیا که شد قدح لاله پر ز می///طامات تا به چند و خرافات تا به کی

بگذر ز کبر و ناز که دیده‌ست روزگار///چین قبای قیصر و طرف کلاه کی

هشیار شو که مرغ چمن مست گشت هان///بیدار شو که خواب عدم در پی است هی

خوش نازکانه می‌چمی ای شاخ نوبهار///کشفتگی مبادت از آشوب باد دی

بر مهر چرخ و شیوه او اعتماد نیست///ای وای بر کسی که شد ایمن ز مکر وی

فردا شراب کوثر و حور از برای ماست///و امروز نیز ساقی مه روی و جام می

باد صبا ز عهد صبی یاد می‌دهد///جان دارویی که غم ببرد درده ای صبی

حشمت مبین و سلطنت گل که بسپرد///فراش باد هر ورقش را به زیر پی

درده به یاد حاتم طی جام یک منی///تا نامه سیاه بخیلان کنیم طی

زان می که داد حسن و لطافت به ارغوان///بیرون فکند لطف مزاج از رخش به خوی

مسند به باغ بر که به خدمت چو بندگان///استاده است سرو و کمر بسته است نی

حافظ حدیث سحرفریب خوشت رسید///تا حد مصر و چین و به اطراف روم و ری

معانی لغات غزل:

قدح لاله: (اضافه تشبیهی) گل پیاله مانند لاله، به قدح تشبیه شده.

طامات: سخنان گزافه، لاف و گزاف صوفیانه.

خرافات: سخنانی که بر پایه دروغ و به صورت داستانهای مشغول کننده باشد.

کبر: تکبر.

ناز: تفاخر.

قیصر: عنوان و لقب امپراطوران روم به ویژه امپراطور ژولیوس سزار و جانشینان او که به این عنوان خوانده می‌شدند.

طرف: ترک کلاه، گوشه کلاه.

کِی: عنوان پادشاهان سلسله کیانی مانند کی قباد.

مرغ چمن: کنایه از بلبل.

عدم: نیستی، مرگ، نابودی.

هِی: (شبه جمله) آهای،‌ با تو هستم، (از اصوات تنبیه).

نازکانه: ظریفانه، به ناز و از روی ظرافت، (قید وصف).

می چمی: می خرامی،‌ به ناز راه می روی.

شاخ نوبهار: شاخه تازه روییده فصل بهاری، کنایه از محبوب نو رسته و جوان.

آشفتگی: آشوب، تشویش و پریشانی.

آشوب: انقلاب، در هم ریختگی.

مِهرِ چرخ: محبت سپهر گردون، مساعدت روزگار.

شیوه: عادت و رفتار، طریقه.

ایمن: خاطر جمع، در اینجا به معنای خام شدن و غافل گشتن.

شراب کوثر: آب کوثر، جویی در بهشت که در آن خیر کثیر است و آب آن از عسل شیرین تر و از شیر سفید تر و از برف خنک تر است.

حور: زنان سیاه چشم و چشم درشت بهشتی.

باد صبا: نسیمی که صبح و غروب از طرف شمال شرقی می وزد.

صِبی: نوجوانی، کودکی.

عهد صِبی: دوران کودکی، میل به لهو و بازی.

صُبَیّ: (مصَغَّر صِبی) کودک خردسال، بُنَیّْ.

حشمت: شکوه و جاه و جلال.

فرّاش: پهن کننده فرش.

فراش باد: (اضافه تشبیهی) باد به فراش تبدیل شده است.

زیر پی: ‌زیر پا.

حاتم طَیّ: حاتم طائی، مردی از قبیله عرب بنی طیّ که در دوره جاهلیت می زیست و به سخاوت و بخشندگی و جوانمردی مشهور و ضرب المثل است.

طِیّ کردن: در هم پیچیدن، مختومه تلقی کردن.

لطافت: تری و شادابی و نرمی.

لطف مزاج: لطافت طبع، حُسن سرشتی.

خَویْ:‌ عرق.

مَسند: تخت نشیمن، بساط نشیمن.

بندگان: خدمتگزاران، نوکران.

حدیث: سخن بکر و تازه.

حدیث سحر فریب: سخنی که مانند سِحر فریبنده است.

معانی ابیات غزل:

(1) ساقی بیا که پیاله لاله پر از شراب (شبنم و باران بهاری) شد. تا چند به لاف و گزاف های صوفیانه و تا کی به سخنان بی سر و ته گوش فرا دهیم.

(2) دست از تکبر و فخرفروشی بردار که چشم این روزگار چه بسیار چین قبای قیصرها و گوشه کلاه کی‌قبادها را دیده است.

(3) به هوش بیا که بلبل در چمن مست شد و بیدار شو که خواب مرگ و نیستی را در پیش داریم.

(4) ای محبوبی که به مانند شاخه تازه بهاری می‌مانی، چه خوب، ظریفانه و به ناز راه می‌روی. دعا می کنم که از انقلاب باد زمستانی به تو تشویش و پریشانی دست ندهد.

(5) به محبت و دلربایی این دهر نمی توان پشت گرم بود. وای به روزگار کسی که در برابر مکر روزگار خام شد.

(6) (همانطور که) امروز ساقی زیبارو و جام شراب در اختیار ماست فردای قیامت هم شراب حوض کوثر و حوریان بهشتی به ما تعلق خواهد گرفت.

(7) نسیم صبا روزگار کودکی را به یاد می آورد. ای پسرک نوجوان داروی جان بخشی که غم از دل بزاید به ما ارزانی بخش.

(8) به جاه و جلال و پادشاهی (امروز) گل منگر که (به زودی) باد صبا هر برگ آن را به زیر پا خواهد ریخت.

(9) به افتخار حاتم طائی بخششگر جام شراب یک منی بده تا نامه سیاه گناهکاران را در هم نوردیم‌…

(10) از آن شراب هایی که لطافت طبع، به گل ارغوان ارزانی داشت و حُسن ضمیر آن را به صورت عرق بر چهره‌اش نمایاند.

(11) بساط نشیمن را به سوی باغ ببر چرا که سرو چمن به مانند چاکران درگاه، کمر خدمت بسته است.

(12) حافظ سخنان تازه سحر مانندت تا به سر حدّ مصر و چین و اطراف روم و ری رسیده است.

تعبیر غزل:

با پرداختن به اوهام و خیالات خودتان را مشغول کرده اید. هوشیار باشید اتفاقات در راهند و باید با آنها جنگید، به خرافات اعتماد نکنید و به عقل خودتان تکیه کنید. در این صورت است که فردای شما روشن و رسیدن به مقصود نزدیک است. با سحر و فریب به مقام و پول نخواهید رسید پس با بندگی خداست که به هر آنچه طلب کنید می رسید.

منبع: مستانه دات آی آر – 1دوست داتکام


دسته بندی شده در : فال روزانه
پست مشابه :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب