با بهانه گیری کودکان چه کنیم ؟

پست شده بوسیله مدیر سایت در تاریخ دوشنبه, 26 مرداد, 1388 / بدون نظر

با بهانه گیری کودکان چه کنیم ؟

والدین محترم : اگه كودك شما بهانه گیره ، نق نق می كنه ، پرخاشگره ، بازیگوشه ، حاضر جوابه و اغلب بین فرزندانتان دعوا میشه ؛ برای پیشگیری و کنار اومدن با اینگونه رفتارها ، لطفا این مقاله را تا آخر بخونید .

تربیت كودكان كار دشواری است. به طور مثال پسر بچه ای را مجسم كنید كه وسط یك فروشگاه شلوغ شروع به پرخاشگری می كند و جسورانه به والدینش پاسخ می دهد. در چنین مواقعی حتی والدینی كه خیلی در مورد تربیت فرزندشان به خود اطمینان دارند نیز مأیوس و دلسرد می شوند و به دنبال روش و كلمات مناسبی می گردند تا كودك خود را آرام كنند. به شما اطمینان میدهم كه با استفاده از پاره ای روشها می توانید در شرایطی كه فرزندتان بدرفتاری میكند خونسردی خود را حفظ نمایید و شیوه ای مناسب در پیش گیرید، بخصوص هنگامی كه با این پنج مسئله تربیتی مواجه می شوید:

بهانه گیــــــــری و نق نق كـــــــردن

بهانه گیری معمولاً در بین خردسالان، به ویژه قبل از این كه بتوانند به خوبی صحبت كنند ، رایج است. این كار یكی از معدود راه هایی است كه توسط آن می توانند نارضایتی و خشم خود را از آنچه كه نمی توانند به دست آورند ابراز كنند. هر قدر هم كه این مسئله ناراحت كننده باشد، والدین باید بدانند كه علت بهانه گیری كودكشان فقط دیدن عكس العمل از جانب آنها نیست ( گرچه علت اصلی آن همین است ولی حتی كودكان دبستانی هم وقتی كه به مقصودشان نمیرسند ) با بهانه گیری، احساسات درونی خود را آشكار می كنند و در نتیجه آرامش می یابند .

چگــــونه با آن كنار بیایید

وقتی كودك خردسال شما شروع به بهانه گیری و نق نق كرد، از او بخواهید كه به صورتهای مختلف ابتدا در گوشی، بعد به آهستگی و سپس خیلی بلند و … چیزی را كه میگوید، تكرار نماید.این روش درست مثل یك بازی توجه او را جلب خواهد كرد و بهانه گیری را فراموش خواهد نمود. در مورد كودك دبستانی خود میتوانید از چند روش كلی استفاده كنید. به محض اینكه شروع به بهانه گیری كرد، حرف او را قطع كنید و به آرامی بگویید: “داری نق نق و بهانه گیری میكنی و من گوش نمیكنم ، پس بهتر است كه آرام و شمرده صحبت كنی . ” اگر باز هم ادامه داد، دوباره درخواست خود را تكرار كنید. اگر شیوه گفتار خود را تغییر داد با بیان جمله ای او را تشویق كنید. می توانید بگویید: ” وقتی بدون نق نق كردن بگویی كه چه می خواهی، بیشتر دوستت خواهم داشت.” اگر در چنین مواقعی عصبانی می شوید،هیجان صدای خود را فرو ببرید و فراموش كنید كه چقدر دلتان می خواهد فریاد بزنید. به خاطر بسپارید كه با مهار عكس العمل خود می توانید ارتباط بهتری با فرزندتان برقرار كنید. بعد به او بگویید كه می دانید دلیل ناراحتی اش چیست و از این طریق با او به توافق برسید. به عنوان مثال فرض كنید چون به فرزندتان اجازه نداده اید كه قبل از نهار شیرینی بخورد، ناراحت شده است، پس شیرینی را در جایی قرار دهید كه بتواند آن را ببیند و به او قول دهید كه پس از خوردن غذا به او شیرینی می دهید .

اقـــــدام پیشگیــــــــــرانه

هنگامی كه فرزندتان واضح و محكم صحبت می كند به او گوش دهید و تحسینش كنید. با این عمل به او یاد می دهید كه اگر بدون بهانه گیری چیزی بخواهد زودتر آن را به دست خواهد آورد .

پــــــرخاشگـــری

والدین گاهی به علت پرخاشگری فرزند خود عصبانی می شوند، نه فقط به این دلیل كه اغلب در مكان های عمومی با بدخلقی كودك خود مواجه می شوند، بلكه بدین سبب كه احساس می کنند روی رفتار كودك خود و شرایط موجود كنترل ندارند. خوشبختانه كج خلقی های كودكان با رسیدن به سن مدرسه كاهش می یابد. زیرا می توانند راه حل های بهتری در مواجهه با شكست و ناكامی پیدا كنند .

چگـــــونه با آن كنار بیایید

روش مؤثر برای از بین بردن پرخاشگری ، آن است كه از ابتدا آنرا مهار كنید. وقتی كه در مقابل پرخاشگری كودك خود با خشم و عصبانیت عکس العمل نشان دهید ، به طور غیر مستقیم به او می آموزید كه عصبانیت وسیله كارسازی برای دست یافتن به اهداف است . در عوض می توانید بگویید: ” وقتی از گریه كردن دست برداشتی در مورد آن با هم صحبت می كنیم و راه حلی می یابیم. ” و به اتاق دیگری بروید. اگر فرزند شما خیلی كوچك است و نمی توانید او را تنها بگذارید ، پیش او بمانید. اگر به طرف شما آمد ، او را بغل كنید ولی تا وقتی كه آرام نشده چیزی را كه می خواهد به او ندهید. خود را به كار دیگری مشغول كنید . به عنوان مثال مطالعه كنید. با این كار به او می فهمانید كه تا آرام نشود نمی تواند توجه شما را جلب كند. اغلب پرخاشگری های بچه ها، اگر مخاطب مورد نظر حضور نداشته باشد، زودتر متوقف می شود. در صورتی كه كودك شما در یك مكان عمومی شروع به بدخلقی و پرخاشگری كرد، بدون توجه به نگاه ها ی مردم او را به گوشه ای خلوت ببرید و منتظر شوید تا آرام شود. به او بگویید: ” اینجا پیش تو می مانم تا وقتیكه آرام شوی و با هم صحبت كنیم. ” اگر بعد از سه یا چهار دقیقه باز هم به فریاد و گریه خود ادامه داد ، او را بردارید و از آن مكان خارج شوید .

اقــــدام پیشگیــــــــرانه

پرخاشگری ها همیشه قابل پیش بینی نیستند. كودكان به دلایل مختلفی این كار را انجام می دهند. به عنوان نمونه سه دلیل شروع پرخاشگری را ذكر می كنیم :

هنگامی كه كودك شما چیزی می خواهد ولی نمی تواند آنرا بدست آورد.
وقتی یادگیری انجام كاری برایش دشوار باشد.
وقتی كه خسته شده باشد.
پس با اجتناب از عواملی كه ممكن است به بهانه گیری منجر شود، می توانید از وقوع تنش جلوگیری كنید. اگر می بینید كودك خردسالتان می خواهد با پازلی كه خواهر بزرگترش انجام می دهد بازی كند ، یا به او در این بازی كمك كنید و یا اینكه توجهش را به بازی دیگری كه بیشتر مناسب سنش باشد، جلب كنید. از كودك خود انتظاری بیش از آنچه كه از عهده اش برمی آید نداشته باشید. خردسالان به این دلیل كه قدرت تحمل زیادی ندارند، نمی توانند خود را برای مدت طولانی سرگرم كنند. بنابراین كودك خردسال خود را در ساعات شلوغ روز و در صف های طولانی به فروشگاه و یا بانك نبرید و اگر باید او را به جایی ببرید كه می دانید معطل می شوید، برای سرگرمی او اسباب بازی و خوراكی همراه ببرید .

دعـــــــــــوای میــــــان فــــــــــرزندان

رقابت و هم چشمی میان فرزندان یك خانواده، پاسخی طبیعی به داشتن رقیب دائمی در جلب محبت پدر و مادر است. اگر دعوای آنها مهار نشود، روی روابط عاطفی میان فرزندان اثر می گذارد و شور و نشاط آنها را از بین می برد .

چگـــونه با آن كنار بیایید

بهترین راه برای مبدل كردن دعوای میان كودكان به صلح و آرامش، این است كه ابتدا آنها را از یكدیگر جدا كنید تا آرام شوند. سعی نكنید میان آنها قضاوت كنید، حتی اگر شاهد بوده باشید كه یكی از بچه ها، دیگری را عمداً تحریك كرده و دعوا را شروع كرده است.( باید برای تصحیح این رفتار، روش تربیتی مناسبی را اتخاذ نمایید.) در غیر اینصورت یا طرف یكی از آنها را میگیرید و یا اینكه به میدان دعوا كشیده میشوید كه هیچكدام از آنها كمكی به شما نخواهد كرد .

اقــــــــــدام پیشگیـــــــــــــــرانه

رقابت میان كودكان خود را نمی توانید بطور كامل از بین ببرید ولی می توانید از شدت آن بكاهید. احترام به علائق یكدیگر را به كودكان خود تأکید كنید. به آنها بیاموزید كه نسبت به مالكیت شخصی یكدیگر احترام قائل شوند و چیزی را كه به خواهر یا برادرشان تعلق دارد ، بدون اجازه بر ندارند. هیچوقت كودكان خود را با هم مقایسه نكنید. در موقعیت هایی كه معمولاً بین كودكان اختلاف ایجاد می شود، مقرراتی وضع كنید. به عنوان مثال جای هر یك را بر صندلی ماشین از قبل تعیین كنید و یا مشخص كنید كه هر یك از آنها چه ساعتی می توانند برنامه تلویزیونی مورد علاقه خود را ببینند .

بازیگــــــــوشـــــــــی

فرض كنید كه با كودك پیش دبستانی خود قرار گذاشته اید كه بعد از مسواك زدن به رختخواب برود تا قبل از خواب برایش قصه بگویید. ولی بیست دقیقه بعد می بینید كه می خواهد ماشین های اسباب بازی خود را در دستشویی بگذارد. احتمالاً تا به حال چیزی شبیه به این موضوع را تجربه كرده اید. دلیل آن این است كه مفهوم گذشت زمان برای خردسالان كاملاً با بزرگسالان متفاوت است. وقتی كه آنها غرق در انجام كاری می شوند فكر می كنند تا وقتیكه فعالیت خود را به اتمام نرسانده اند زمان از حركت خود باز ایستاده است. بنابراین بازیگوشی آنها تا زمانیكه خواندن ساعت را بیاموزند تمامی ندارد. گاهی پدر و مادرها می بایست به بچه های خود گوشزد كنند كه وقتشان را تلف نكنند .

چگـــــــونه با آن كنار بیایید

اگر می خواهید فرزند خود را از فعالیتی وارد فعالیت دیگری كنید چیزی در این مورد به او نگویید. به عنوان مثال شب هنگام به جای این كه به او بگویید كه موقع خواب است، او را با گفتگو راجع به كارهایی كه در طول روز انجام داده است مشغول كنید. او هم غرق در صحبت می شود و متوجه نخواهد شد كه چه وقت از دستشویی بیرون آمده و به رختخواب رفته است.

روش دیگــــــــــــر :

چون درك مفهوم زمان برای كودكی كه هنوز به مدرسه نرفته است به زمان فعالیت هایی از قبیل خوردن آب میوه، زمان خواب، زمان استحمام بستگی دارد، از اینرو می توانید برنامه بعدی را در طول روز برایش توضیح دهید و به این ترتیب سرعت حركتش را بالا ببرید. به عنوان مثال به او بگویید: ” بیا لباس خوابت را بپوش تا بتوانیم كتابی انتخاب كنیم و بخوانیم.” اگر می خواهید كودك خود را به انجام كاری تشویق كنید، مثلاًِ می خواهید كه اسباب بازی هایش را جمع كند، می توانید آن فعالیت را به صورت بازی در آورید و بگویید:” ببینم می توانی تا 50 كه شمردم اسباب بازیهایت را جمع كنی ! ” او را مسئولیت پذیر سازید. اگر عجله دارید به او بگویید كه دیرتان شده است و به كمك او احتیاج دارید. از او بخواهید كه كیف شما را دم در بگذارد و ظرف غذای خودش را از یخچال بیرون بیاورد. اگر این روش نیز در مورد كودك دبستانی و بازیگوش شما مؤثر واقع نشد ، از روش جدیدتری استفاده كنید. لباسش را تنش كنید، با موهای شانه نشده و نامرتب با بسته های بیسکویت یا میوه او را به موقع به مدرسه برسانید. با این روش به فرزند خود می آموزید كه هر چقدر هم كه مقاومت كند، بعضی كارها مانند به موقع حاضر شدن برای سرویس مدرسه را باید در زمان خودش انجام دهد .

اقــــــــــدامات پیشگیــــــــــــرانه

هنگامیكه می بینید كودك شما به تلویزیون توجهی ندارد و اسباب بازی هایش را گوشه ای رها كرده است، بیشتر مستعد انجام كارها و وظائف خود می باشد. بنابراین لوازمی را كه موجب حواس پرتی او می شوند جمع كنید و به طور واضح به او بگویید كه انتظار انجام چه كاری را از او دارید. توجه كنید كه كودك شما تمام وسایل مورد نیاز خود را برای انجام كارش در اختیار داشته باشد. به عنوان مثال اگر از او می خواهید كه دندان هایش را مسواك كند باید مسواك، خمیر دندان و آب را در دسترس او قرار دهید. راه دیگر جلوگیری از بازیگوشی فرزندتان این است كه از شب قبل لباس و دیگر لوازم مورد نیاز او را برای فردا صبح آماده كنید. با این كار نه تنها به كودك بازیگوش خود فرصت نخواهید داد كه برای انتخاب لباسش شما را معطل كند بلكه صبح، قبل از بیرون رفتن از منزل ( به خصوص در مورد خانم های شاغل ) بدون عجله كارهایتان را انجام خواهید داد. البته اگر این كار را هر روز به طور معمول انجام دهید، بهتر است. كودك خود را به انجام بعضی از كارها عادت دهید. مثلاً شب: ابتدا خوردن غذا، بعد شستن دندان و خواندن داستان قبل از خواب. صبح: ابتدا پوشیدن لباس، شانه كردن مو و مرتب كردن تختخواب، خوردن صبحانه .

حاضــــــــــر جوابــــــــی

كودك با شروع دو سالگی ، خود مختاری خویش را به حیطه آزمایش می گذارد كه یكی از راه های انجام این كار حاضر جوابی به بزرگسالان است. كودك خردسال با گفتن ” نمی خواهم” یا ” نه” می خواهد نشان دهد كه از دستورهای شما خسته شده است و استقلال بیشتری می خواهد. چگونه با این موضوع كنار می آیید ؟ این موضوع پیچیده ایست. زیرا اولاً می خواهید كه كودكتان اولین قدم های خود را به طرف خود مختاری بردارد ، ثانیاً نمی خواهید كه گستاخی او را تأیید كنید، بنابراین با حالتی جدی به او بگویید : ” نباید این طوری جواب بدهی، اگر با حرف من موافق نیستی اشكالی ندارد ولی باید مؤدبانه جواب بدهی .” برایش از جملات معترضانه مناسب مثالهایی بزنید. جملاتی مثل : ” نظر من فرق دارد ” یا ” مخالفم ” و غیــــره . به این طریق برایش روشن سازید كه اگر دفعه بعد اینگونه صحبت كند ارزش خود را نزد شما از دست خواهد داد. اجرای این روش تربیتی را ادامه دهید. اجازه ندهید كه گستاخی او ادامه یابد تا اینكه روزی مجبور شوید عكس العمل شدیدی از خود نشان دهید.

اقــــــــــدامات پیشگیـــــــــــرانه

اگر كودكتان مخالفت خود را مؤدبانه به شما ابراز كرد، به او توجه بیشتری كنید و به عقیده او احترام بگذارید و به او نشان دهید كه برا ی عقاید او احترام قائلید و اگر نظر او مخالف نظر شماست هیچ اشكالی ندارد . نكته مهم این است كه شما می بایست از نوع ارتباط خود آگاه باشید. اگر از آن دسته افرادی هستید كه مخالفت خود را با دیگران به صورت تمسخرآمیزی بیان می كنند، پس نمی توانید از فرزند خود انتظار داشته باشید كه رفتاری غیر از این داشته باشد. همین كه فرزند شما بتواند خودش را بیشتر كنترل كند و یاد بگیرد كه چگونه نیازها و نومیدی خود را از طرق سازنده به شما توضیح دهد، پرخاشگری، بهانه گیری و دیگر رفتارهای منفی او مسئله ساز نخواهد بود. به او یاد بدهید كه بتواند به شما بگوید كه چه احساسی دارد و چگونه فكر می كند. با انجام این روش رابطه ای قوی با فرزند خود ایجاد می كنید. چنین رابطه ای، هنگامی كه فرزندتان به سن بلوغ میرسد، در حل مسائل به شما كمك زیادی خواهد كرد.


دسته بندی شده در : روانشناسی کودک
برچسب ها در :
پست مشابه :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب