چه بودی ار دل آن ماه مهربان بودی

پست شده بوسیله مدیر سایت در تاریخ شنبه, 14 تیر, 1393 / بدون نظر

چه بودی ار دل آن ماه مهربان بودی//که حال ما نه چنین بودی ار چنان بودی
بگفتمی که چه ارزد نسیم طره دوست//گرم به هر سر مویی هزار جان بودی
برات خوشدلی ما چه کم شدی یا رب//گرش نشان امان از بد زمان بودی
گرم زمانه سرافراز داشتی و عزیز// سریرعزتم آن خاک آستان بودی
ز پرده کاش برون آمدی چو قطره اشک//که بر دو دیده ما حکم او روان بودی
اگر نه دایره عشق راه بربستی//چو نقطه حافظ سرگشته در میان بودی

معنی لغات:
چه بودی: چه می شد، چطور می شد.

ماه: (استعاره) یار.

بودی: می بودی.

نه چنین بودی: چنین نبود، اینگونه نبود.

سرافراز: سربلند.

سریر: تخت، مسند، جایگاه نشیمن بزرگان.

سریر عزّت: (اضافه تشبیهی) عزت به سریر و تخت تشبیه شده.

این نبود: (اشاره به نزدیک) وصال نبود.

آن بودی: (اشاره به دور) خواب دیدن او میسر می بود.

بگفتمی: می گفتم، شرح می دادم، ثابت می کردم.

نسیم طره: بوی خوش زلف.

گَرَم به هر سرِ مویی … : اگر مرا به هر شماره مویی …، اگر به شماره هر سر مویی مرا… .

برات: حواله.

نشان امان: نشان ایمنی و مصونیت.

بدِ زمان: آسیب روزگار، بدِ حادثه.

پرده: حجاب، پرده خفا.

حکم: فرمان، اوامر و دستور.

روان بودی: جاری می بود، اجرا می شد.

اگر نه دایره عشق راه بربستی: اگر دایره عشق راه را نمی بست، اگر دایره عشق راه خروج از دایره را نمی بست.

در میان بودی: در مرکز دایره بودی.

معانی ابیات غزل:

(۱) اگر دل آن یار با ما مهربان بود چه می شد؟ که اگر با ما مهربان می بود ما به این حال نبودیم.

(۲) اگر روزگار مرا سربلند و عزیز می داشت، مسند و تخت سرفرازی من، خاک آن درگاه می بود.

(۳) در خواب هم او را نمی بینم چه رسد به بیداری. چون وصال او میسر نبوده و ندیدیم ای کاش دیدار او در خواب میسر می بود.

(۴) اگر به شماره هر سر مویی هزار جان داشتم، می گفتم (ثابت می کردم) که ارزش بوی خوش زلف محبوب تا چه اندازه است.

(۵) خداوندا، اگر برات شادی و حواله آسوده دلی ما در برابر حوادث بد روزگار تضمین شده بود چه چیز از این دستگاه کم می شد؟

(۶) کاشکی آن محبوب، مانند دانه های اشک از پرده خفا بیرون می‌آمد زیرا فرمان دستور او بر دو چشم ما فرض و جاری بود.

(۷) اگر دایره عشق راه را (بر روی ما) نبسته بود، حافظ بی دل و سرگشته به مانند نقطه مرکزی دایره، در میان آن گرفتار نبود.
منبع: مستانه دات آی آر


دسته بندی شده در : فال روزانه
برچسب ها در :
پست مشابه :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب