فواید و خواص ترخون برای سلامتی

پست شده بوسیله zinati در تاریخ دوشنبه, 24 تیر, 1398 / بدون نظر

ترخون (Artemisia dracunculus) گیاهی است که در دنیای آشپزی بسیار محبوب است. درواقع ترخون بخش مهمی از آشپزی فرانسوی است و یکی از چهار سبزی پرکاربردی است که به‌عنوان چاشنی در پخت‌وپز غذاهای فرانسوی به‌کار می‌رود. سایر این سبزیجات عبارتند از جعفری، جعفری فرنگی و پیازچه. ترخون به‌خاطر طعم تلخ و شیرین و رایحه‌ی دلنشینش (شبیه انیسون)، بسیار معروف است.

قدمت ترخون به بیش از ۶۰۰ سال قبل برمی‌گردد. گمان می‌رود که این گیاه در قرن دهم و طی حملات مغول‌ها به ایتالیا راه یافته باشد. مغول‌ها از ترخون برای رفع بی خوابی، خوشبو کردن دهان و چاشنی استفاده می‌کردند.

برخی منابع تاریخی می‌گویند که ترخون پس از این دوره‌ی آشفته، توسط «سنت کاترین سینا» و پس از دیدارش با پاپ کلمنت ششم به فرانسه آورده شد. گرچه او نمی‌تواند این کار را انجام داده باشد چون کلمنت ششم در هنگام مرگ فقط پنج سال داشت. برخی اسناد تاریخی نیز می‌گویند ترخون در سده‌ی ۱۵۰۰ وارد فرانسه شد. اگر سنت کاترین این کار را انجام داده باشد، به احتمال زیاد پس از ملاقاتش با پاپ گریگوری ششم در سال ۱۳۷۶ میلادی بوده است.

ترخون حاوی مواد مغذی و روغن‌های ضروری مختلفی است که فواید بسیاری برای بدن دارند. معروف‌ترین خواص ترخون عبارتند از:

  • تسکین درد: جویدن برگ‌های ترخون به تسکین درد، به‌خصوص تسکین درد دندان و دهان کمک می‌کند. برای این منظور می‌توانید از چای ترخون نیز استفاده کنید.
  • القای خواب: نوشیدن چای ترخون برای افرادی که دچار بی خوابیهستند، مفید است. اثرات آرامش‌بخش ترکیبات این گیاه باعث می‌شود شب‌ها راحت بخوابید.
  • افزایش اشتها: اگر اشتهایتان کم است و در غذاخوردن مشکل دارید، مصرف ترخون را امتحان کنید. با توجه به تحقیقات علمی، گزارش شده است که این گیاه باعث تحریک شیره‌های گوارشی معده و درنتیجه افزایش اشتها می‌شود.
  • افزایش سلامت دستگاه تناسلی زنان: ترخون به حفظ سلامت دستگاه تولیدمثل خانم‌ها کمک می‌کند و همچنین برای زنانی که قاعدگی نامنظم دارند نیز مفید است.
  • بهبود عملکرد روده‌ای: ترخون یک گیاه کرم‌زداست، یعنی به دفع کرم‌های انگلی از روده‌ کمک می‌کند. این خاصیت ترخون خطر ابتلا به بیماری‌های روده و سوء‌جذب مواد غذایی را کاهش می‌دهد.
  • سلامت قلبی‌عروقی: مصرف ترخون برای سلامت قلب و عروقبسیار مفید است، چون از تجمع پلاکت‌ها جلوگیری می‌کند و درنتیجه به‌طور بالقوه منجر به کاهش خطر حمله قلبی یا سکته مغزیمی‌شود.

در ادامه با ۱۴ خاصیت ترخون با جزئیات بیشتر آشنا می‌شوید:

۱. جلوگیری از رشد سلول‌های سرطانی

برگ‌های گیاه ترخون سرشار از آنتی اکسیدان است و به مبارزه با رادیکال‌های آزاد بدن کمک زیادی می‌کند. آنتی‌اکسیدان‌ به بدن در جنگ با بیماری‌هایی مثل سرطان کمک می‌کند. درواقع، از خواص ترخون می‌توان به جلوگیری از رشد سلول‌های سرطانی و ممانعت از ایجاد سایر بیماری‌ها اشاره کرد.

۲. حفظ سلامت قلبی

برگ‌های ترخون سرشار از پتاسیم است. پتاسیم به عملکرد بهتر و درمان بیماری های کلیه، بیماری های کبد و سلامت قلب کمک زیادی می‌کند. این برگ‌ها، خواص ضدالتهابی هم دارند و رگ‌های قلبی را از هر گونه آسیبی دور نگه می‌دارند. درواقع، پتاسیم باعث می‌شود تا انقباضات قلبی به‌درستی صورت بگیرند.

۳. تنظیم قند خون در بیماران دیابتی

برای اینکه سطح قند خون در بدن متعادل باشد، باید کالری‌های مصرف در بدن توزیع یک‌نواختی داشته باشند. برگ‌های ترخون سرشار از ترکیبات پُلی فِنولیک (poly-phenolic) هستند. این ترکیبات شاخه‌ای از آنتی اکسیدان‌ها هستند که در گیاهان به‌وفور دیده می‌شود. علاوه‌براین، وجود فیبر رژیمی در ترخون، عامل دیگری برای توزیع یک‌نواخت کالری در اعضای مختلف بدن است. این عملکرد می‌تواند باعث کاهش سطح قند خون در بیماران دیابتی بشود.

۴. جلوگیری از کم‌خونی

برای تولید سلول‌های قرمز خونی که حاوی هموگلوبین هستند، نیاز به آهن است. در برگ ترخون مقدار زیادی آهن موجود است. ضمنا برگ ترخون مملو از ویتامین C نیز هست. این ویتامین هم به جذب مواد معدنی مانند آهن کمک شایانی می‌کند و مشکلاتی نظیر کم‌خونی را از بین می‌برد.

۵. محافظت از مخاط روده

از سایر خواص ترخون می‌توان به نقش آن در ترمیم آسیب‌دیدگی مخاط روده اشاره کرد. در چنین شرایطی، روی (زینک) که یکی از مواد معدنی موجود در برگ‌های ترخون است، به بدن کمک می‌کند تا دیواره‌ی داخلی روده ترمیم بشود.

۶. درمان دندان درد

خواص دیگر ترخون، ضدعفونی‌کنندگی و کمک به بی‌حسی دندان است. برای مشکلاتی چون لق شدن و پوسیدگی دندان و حساسیت لثه‌ها از ترخون می‌توان بهره برد. برگ‌های ترخون حاوی ماده‌ی اوژنول است. این روغن گیاهی باعث تسکین می‌شود. زخم و التهاب لثه که در جریان دندان درد ایجاد می‌شود نیز به کمک خواص ترخون رفع می‌شوند. برای استفاده از ترخون در مواقع دندان درد می‌توان آن را جوید یا به‌صورت چای مصرف کرد.

۷. جلوگیری از تجمع پلاکت‌ها و ارتقای سلامت جریان خون

ترکیباتی که در ترخون وجود دارد، مانع از تجمع پلاکت‌ها در دیواره‌ی رگ‌های خونی می‌شود. درنتیجه، از لخته شدن خون در قلب و مغز جلوگیری می‌کند و سکته‌ مغزی و قلبی به‌وجود نمی‌آید. آهن موجود در ترخون به تنفس و تولید سلولی کمک می‌کند. ترخون به گردش خونی سالم در بدن نیز یاری می‌رساند. درواقع باعث توزیع اکسیژن، مواد مغذی و آنتی اکسیدان‌ها در بدن می شود و بهره‌وری بدن را بالا می‌برد.

۸. کاهش علائم التهابی

در میان گیاهانی که خواص دارویی دارند، گفته می‌شود که ترخون بیشترین میزان آنتی‌اکسیدان را دارد. بنابراین می‌تواند در کاهش علائم التهابی بدن مانند قرمزی و تورم نقش داشته باشد. وجود اسیدهای چرب امگا ۳ در آن هم به کاهش التهاب بدن کمک می‌کند.

۹. بهبود عملکرد هاضمه

از برگ‌های ترخون برای کمک به هاضمه هم استفاده می‌شود، زیرا به ترشح صفرا از کلیه‌ها کمک می‌کند و در نتیجه فرایند هاضمه در روندی طبیعی بهبود می‌یابد. این عملکرد به رفع سایر مشکلات دستگاه گوارش مانند سندروم روده‌ی تحریک‌پذیر هم کمک می‌کند. سوءِهاضمه و ناراحتی های معده هم به کمک ترخون رفع می‌شوند. از سایر خواص ترخون می‌توان به این موضوع اشاره کرد که سرشار است از ویتامین A ،C و گروه ب کمپلکس مانند فولات، نیاسین، ریبوفلاوین، پیریدوکسین و… . این مواد به‌عنوان آنتی اکسیدان و عاملی کمکی در سوخت‌وساز بدن استفاده می‌شوند.

ترخون با تحریک معده در افزایش اشتها هم نقش دارد. علاوه‌براینها به‌عنوان درمانی خانگی در رفع سکسکه، بی‌اشتهایی عصبی، سوءِهاضمه و نفخ شکم هم کاربرد دارد. فیبر موجود در این سبزی مانع از یبوست می‌شود و به خروج راحت مواد زائد از بدن کمک می‌کند. ضمنا ترخون نوعی ماده‌ی ادرارآور هم هست و به متعادل ساختن میزان آب بدن کمک می‌کند.

۱۰. سلامت چشم‌ها

ویتامین A موجود در ترخون در تقویت بینایی چشم‌ها بسیار مفید است. این ویتامین به دید بهتر و جلوگیری از انقباضات چشم یا ممانعت از ایجاد بیماری‌های دژنراتیو چشمی تباهی یا دژنراسیون ( degeneration) یاری می‌رساند.

۱۱. تقویت سلامت تولیدمثل در زنان

ترخون به رفع مشکلات قاعدگی و حفظ سلامت مجاری تولیدمثل زنان نیز کمک می‌کند. همان‌طور که پیش‌تر هم عنوان شد، وجود ماده اوژنول باعث درمان درد دندان و دردهای قاعدگی می‌شود. منیزیم موجود در ترخون هم باعث تسکین و ایجاد آرامش در ماهیچه‌ها می‌شود. البته یادتان باشد که در هنگام بارداری و شیردهی نباید ترخون مصرف شود.

۱۲. تقویت سلامت و رشد ماهیچه‌ها، خواص ضدروماتیسمی

روغن ترخون باعث بهبود گردش خون و حذف اسید اوریک در بدن می‌شود. اسید اوریک نوعی ماده‌ی سمی مضر برای بدن است. ترخون از روماتیسم و التهاب مفصلی جلوگیری می‌کند. وجود کلسیم و فسفر در ترخون هم باعث شکل‌گیری و تقویت استخوان‌ها می‌شود. خواص ترخون به همین موارد محدود نمی‌شود، این ماده در جذب کراتینین هم نقش دارد و باعث رشد ماهیچه‌ها و افزایش حجم آنها می‌شود. منیزیم موجود در ترخون هم باعث تسکین ماهیچه‌ها و جلوگیری از انقباضات آن می‌شود.

۱۳. بهبود عملکرد سیستم عصبی مرکزی

ویتامین B6 موجود در ترخون نقش بسیار مهمی در سیستم اعصاب مرکزی دارد. این ویتامین به بهبود عملکرد مغز و عملکرد شناختی کمک می‌کند. ترخون از زوال عقل هم جلوگیری می‌کند. زوال عقل، مشکل از دست دادن حافظه با افزایش سن است. ویتامین B12 هم به عملکرد عصبی کمک و از هرگونه آسیب رسیدن به نورون‌ها جلوگیری می‌کند. این ویتامین به کاهش درد عصبی دست و پا نیز منجر می‌شود. علائم چنین دردهایی شامل مورمور شدن و بی‌حسی است. برگ ترخون دارای موادی است که آرامش را در بدن جاری می‌کنند و خوابی آرامی را به‌ارمغان می‌آورند.

هر چند که مصرف ترخون برای رفع مشکلات مختلف مفید است، اما باز هم قبل از مصرف باید با پزشک خود مشورت کنید. مصرف عادی آن در غذا مشکلی ندارد، اما چون حاوی ماده‌ی استراگول است، توصیه می‌شود که در خوردن آن افراط نشود. زیرا شائبه‌ی بروز سرطان با مصرف استراگول زیاد وجود دارد. اگر باردار هستید یا در دوران شیردهی به سر می‌برید، بهتر است دور ترخون را خط بکشید. ترخون می‌تواند باعث قاعدگی و به‌خطر افتادن بارداری هم بشود.

اگر به خانواده‌ی گیاهان کاسنی حساسیت دارید که شامل گل آفتاب‌گردان، گل داوودی، مینا و… می‌شود، بهتر است از ترخون استفاده نکنید.

۱۴. مبارزه با باکتری‌ها

دو نوع باکتری خطرناک موسوم به استافیلوکوک (Staphylococcal) و اشریشیا کُلی (E. coli) وجود دارند که می‌توانند بیماری‌های مختلفی را ایجاد کنند. استافیلوکوک می‌تواند موجب التهاب، زردزخم، مسمومیت غذایی، سلولیت، سندروم شوک سمی بشود و دیگری نیز در ایجاد اسهال، عفونت‌های مجاری ادراری، بیماری‌های تنفسی، ذات الریه و… نقش دارد. ترخون توانایی از بین بردن این باکتری‌ها را دارد.

 

 

منبع: چطور


دسته بندی شده در : خواص خوراكي ها
برچسب ها در :
پست مشابه :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط گرین وب